Joris Wijsmuller is gemeenteraadslid in Den Haag voor de Stadspartij. Als puber liep hij mee in de grote vredesdemonstratie tegen de kruisraketten. Het was de grootste demonstratie ooit in Nederland gehouden: 550.000 demonstranten liepen er op 29 oktober 1983 in Den Haag. Die dag maakte diepe indruk op hem. Foto’s uit die tijd roepen herinneringen op en brengen het gevoel van toen weer terug. 

Demonstratie

“In 1983 woonde ik in Den Bosch. Met de katholieke jongerenbeweging ging ik mee naar Den Haag, om te demonstreren tegen de kruisraketten. Wat een dag! Ik kwam voor het eerst in een stad als Den Haag, dat om te beginnen al. En dan: de eindeloze rijen touringbussen met demonstranten uit alle uithoeken van Nederland; die eindeloze stoet mensen, dat eindeloze lopen door die grote stad… die beelden staan wel op mijn netvlies, maar door die foto’s uit het gemeentearchief gaat alles weer leven.”

Gemoedelijke sfeer

“Iedereen zong het vredeslied uit volle borst mee op het Malieveld; indrukwekkend was dat. De sfeer was echt gemoedelijk, en dat met zoveel mensen! Ik weet nog precies hoe het voelde om deel uit te maken van zo’n enorme massa. Je kon je eigen tempo niet lopen, maar moest het slakkentempo van de menigte volgen. Soms stond de stoet ineens stil, en niemand wist waarom. Om te ontsnappen aan de menigte klom ik soms ergens op, of ik vluchtte even een portiek in.”

Autonomen

“Die kleurenfoto met de stoet demonstranten voor een rij kraakpanden in Den Haag, die maakt veel los. Midden jaren tachtig heb ik daar zelf om de hoek gewoond. In die tijd demonstreerde ik vaker en deed ik mee aan buitenparlementaire acties. Die liepen soms uit de hand als er een klein groepje autonomen de leiding nam en er rellen uitbraken. Het zijn dus niet allemaal goede herinneringen. Maar wel mooi dat dit hier allemaal wordt bewaard.”